BİRİNCİ HAMLE İKİNCİ HAMLE ÜÇÜNCÜ HAMLE ŞAH MAT!  

BİRİNCİ HAMLE İKİNCİ HAMLE ÜÇÜNCÜ HAMLE ŞAH MAT!

Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Sistemi, Tebliğ ile uygulamaya konulurken tebliğin ve sitemin hukuki dayanağı olarak, Gümrük Kanununda 18.06.2009 tarihinde yapılan değişiklikten önceki 10 ve 226. Maddeleri ve Gümrük Yönetmeliğinde 07.10.2009 tarihinde yapılmış değişikten önce yürürlükte olan 694. Maddesi gösterilmiştir.

Söz konusu maddeler, Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Sistemi yürürlüğe konulmadan öncede var olan maddelerdir.

YGM Sistemi tebliğ ile yürürlüğe konulurken belirtilen bu maddelerin ihtiyaca cevap vermekte olduğu düşünülmüş olabilir. Ancak, daha sora bu maddelerin sistemin dayanağı olmaktan uzak olduğu görülmüş ve hem Gümrük Kanunun ilgili maddesinde hem de Gümrük Yönetmeliğinde değişikliğe gidilmiştir.

Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde değişiklik yapılmadan önceki halleri incelendiğin de,  YGM Sistemi ile net bir hukuki bağlantı kurmak zordur. Kanun ve Yönetmelikteki maddeler de YGM Sistemine bir atıf olmadığı gibi andıracak sandıracak bir ifade de yoktur. Ana tema normal Gümrük Müşavirliği ile ilgili yıllardır yürürlükte olan maddelerdir.

YGM Sistemi yaklaşık bir buçuk yıl bu maddelere dayalı olarak uygulandıktan sora, eksiklik fark edilmiş ve önce Gümrük Kanunun 10. maddesinde değişikliğe gidilmiş sora da açıkça Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri unvanlarına da yer vererek Gümrük Yönetmeliğine “Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri” başlığı altıda 574 ten başlayıp 578 e kadar devam eden maddeler konmuştur.

18.06.2009 tarih ve 5911 sayılı kanunla Gümrük Kanunun bazı maddelerinde değişiklik yapılmış bu değiştirilen maddeler içerisinde 10. Madde de bulunmaktadır. Şimdi, 10. Maddenin değişiklikten önceki ve değişiklikten sonraki haline bir bakıp karşılaştırma yapalım.

Gümrük Kanunun 10. Maddesinin 18.06.2009 tarihinden önceki metni;

Madde 10. ( 1). Gümrük Müsteşarlığı, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alır.

                     (2). Gümrük mevzuatının öngördüğü uygulamaların, hangi hallerde v e hangi koşullar altında basitleştirileceğine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

Şimdi bir de kanunun 10. Maddesinde değişiklik yapıldıktan sonraki metne bakalım. Yalnız metne geçmeden önce bir iki hususu belirtmekte fayda var. Dikkat edilirse değişiklik yapılmadan önce kanunun 10. Maddesi sadece iki fıkradan oluşmaktadır. Değişiklikle beraber  2. Fıkrada bir değişikliğe gidilmezken 1. Fıkraya a, b, ve c bentleri eklenmiştir. Konuyu ilgilendiren ise 1. fıkranın (c)  bendidir.

Madde 10- ( Değişik : 18.06.2009/5911-3 md.)  (1)

                      a)

                      b)

                      c) Müsteşarlık, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alır. Bu çerçevede, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerinin, belirleyeceği niteliklere sahip gümrük müşavirleri eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemeye yetkilidir.

Buraya kadar yapılmış olan izahattan sonra asıl konuya gelecek olursak.

30.06.2015 tarihli Resmi Gazetede yayılanmış olan ve Gümrük Yönetmeliğinin 574 ila 578. Maddelerini yürürlükten kaldıran yönetmelik değişikliği hiçbir hukuki anlam ifade etmemektedir. Bu yönetmelik değişikliği ile Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Hukuki statüsü ortadan kaldırılmamaktadır. Çükü, sistemin ana dayanağı Gümrük Kanunun yukarıda yazılmış olan maddesidir. Bu madde de bir değişiklik söz konusu değildir. Bu madde, YGM sitemine hukuki bir dayanak oluştursun diye konmuştur. Bu maddenin başka türlü izahı mümkün değildir. Söz konusu madde yürürlükte olduğu müddetçe, Gümrük Yönetmeliğinin içerisine serpiştirilmiş olan YGM ifadelerinin tek tek ayıklanması bir anlam ifade etmez.

Diğer bir konuya gelince, Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirlerinin görev, yetki ve sorumluklarını belirleyen 2 seri no.lu Gümrük Genel Tebliğinde değişiklik yapan ve 02.12.2014 tarihinde yürürlüğe giren 5 seri no.lu tebliğe karşı açılmış olan dava neticesinde  Danıştay On beşinci Dairesi tarafından verilmiş olan 2014/9839 sayılı kararla 5 ser no.lu tebliğin yürütülmesi esas karar verilinceye kadar durdurulmuştur. Dolaysıyla 2 seri no.lu tebliğ tüm hükümleri ile yürürlüktedir.

Sonuç olarak, Gümrük Yönetmeliğindeki Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği ile ilgili maddeler kaldırılmış olsa bile, YGM Sisteminin hukuki dayanağını oluşturan Gümrük Kanun un 10. Maddesinin 1. Fıkrasının (c) bendi yürürlükte olduğu müddetçe ve YGM lerin çalışma usul ve esaslarını belirleyen tebliğ (2 seri no.lu) mahkemesince esastan karar verilinceye kadar yürürlükte olduğu müddetçe Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirlerinin hukuki statüsünde bir değişiklik söz konusu olamaz.

Yazımın başlığındaki cümlenin anlamı satranç oyunundaki son hamleyi ifade etmektedir.

 

Yusuf KOÇ