"Bir Devlet ki! Gümrük işlerini, vergilerini, ülkenin ve milletin ihtiyaçlarına göre düzenlemekten alı konulmuştur. Böyle bir devlete elbette bağımsız devlet denemez."

Antrepolar Üzerine Düşünceler

Tarih: 16.07.2012 20:30:00 - Görüntülenme: 2121

Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik'in,taşımacılık sektörü açısından üzerinden 5 yıl geçtikten sonra,01.01.2012 tarihinden itibaren ancak 'işaretleme, etiketleme ve ambalajlama' hükümleri bakımından yürürlüğe konulabildiği ve tüm sonuçlarıyla ancak 2014 yılından itibaren uygulanabilir hale geleceği dikkate alındığında,antrepo işletmecileri açısından hızlı bir geçiş olduğu söylenebilir.Sorun, kaos yaşanmadan ve doğru olarak uygulanabilirliğinde.



Özel düzenek ve yapı…



30/10/2009 tarihli, 27391 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2009/15454 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına ilişkin Avrupa Anlaşmasının (ADR) ekinde yer alan tehlikeli mallar listesi esas alınarak oluşturulan,Ek-62 sayılı 'Geçici Depolama yeri ve Antrepoya Alınması Bakımından Özellik Gösteren Eşya Listesi'nin Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın kurumsal internet sitesinde yayınlanmasından sonra,listede yer alan ve antrepolara alınmak istenen her eşya,'olağan şüpheli' sıfatıyla zan altında.



Örneğin;



*listenin ilk sırasında yer alan,UN numarası 2794,adr sınıfı 8 olan 'akümülatör,



*UN numarası 3268,adr sınıfı 9 olan 'hava yastığı şişiriciler',



*UN numarası 2794,2895,2800,adr sınıfı 8 olan 'batarya',



İsimli eşyalar gibi parlayıcı,patlayıcı,yanıcı,yanmayı artırıcı eşya olarak değerlendirilmeyen;diğer tehlikeli ve zararlı maddeler sınıfında yer alan yüzlerce kalem eşyan sadece özel düzenek ve yapıya sahip antrepolara mı konulabilir?Yoksa gerekli tedbirlerin alınması suretiyle tüm antrepolara konulması mümkün müdür?



Gümrük Yönetmeliğinin 330.maddesi açısından değerlendirildiğinde;



330.maddenin 3.fıkrasında,



“Aşağıda belirtilen ve EK-62'de yer alan eşyanın, niteliklerine ve yapılacak faaliyetin özelliklerine uygun özel düzenek ve yapılara sahip genel veya özel antrepolara konulması zorunludur.” denildikten sonra bu eşyalar,



a) Parlayıcı, patlayıcı, yanıcı ve yanmayı artırıcı eşya,



b) Korunmaları, soğuk hava depolarında olduğu gibi özel tertibat gerektiren eşya,



olarak tanımlanmış olduğundan, parlayıcı,patlayıcı ve yanıcı eşyalar açısından ADR numarası 1 ila 5 arasındaki eşyaları kapsadığı,özel düzenek ve yapı içeren antrepolara konulabilmesi gerektiği;



330.maddenin 4.fıkrasında ise,



“EK-62'de yer alan diğer tehlikeli ve zararlı maddeler ile bir arada bulundukları eşya için tehlike ve zarar doğurabilecek eşya, eşyanın niteliklerine uygun gerekli tedbirlerin alınması suretiyle genel veya özel antrepolara konulabilir” hükmünü içerdiğinden,diğer tehlikeli ve zararlı maddeler açısından ADR numarası 6 ila 9 arasındaki eşyaları kapsadığı,özel düzenek ve yapı gerektirmeyen ancak antrepolara alınması halinde tedbir alınması gerektiren eşyaları kapsadığı,



düşünülmektedir.



 



Ek-62 ve ADR metninin yorumlanması…



Gümrük ve Ticaret Bakanlığı internet sayfasında duyurulan (http://www.gumrukticaret.gov.tr/altsayfa/mevzuat/429/2012-yili.html) ve Gümrük Yönetmeliğinin Ek-62'si kapsamındaki Liste 1 ve Liste 2'nin,ADR Konvansiyonu metni dikkate alınmadan değerlendirilmesi halinde yanlış yorumlamalara ve antrepolara eşya alınması sırasında konvansiyonun öngörmediği sonuçlara ulaşılması olası.Zira,Liste 1 ve Liste 2, ADR Konvansiyonu eki 3.2.2 Tablo B'yi ifade edip,tablonun başlığı; 'ADR maddeleri ve nesnelerinin alfabetik indeksi'dir.Tablonun açıklamasında;



“Bu indeks 3.2.1 Tablo A'da UN sayısal yöntemlerle sıralanan maddeler ve nesnelerin alfabetik listesidir.ADR'nin tamamı şeklinde değildir.Bu Avrupa için Birleşmiş Milletler Ekonomik Komisyonu sekreterleri tarafından tüm gerekli dikkat verilerek Ek-A ve B'nin konsültasyonunu kolaylaştırmak amacıyla hazırlanmıştır.Ama dikkatli çalışma için bir araç olarak güvenilmez ve bu eklerin gerçek koşullarının dirayetinde uyuşmazlık yaşandığında yetkili (otorite) olarak farz edilirler.Sadece ADR ve ekleri Yasal Güçtür” denilmektedir.



Tıpkı 'Tarifenin Yorumuna İlişkin Kurallar'ın 1.maddesinin “Bölüm,fasıl ve tali fasıl başlıkları sadece gösterici niteliktedir;yasal amaçlar için eşyanın tarifedeki yerinin saptanması,pozisyon metinlerine,ilgili herhangi bir bölüm veya fasıl notuna ve bu pozisyonlar veya notlar hükümlerinde aksi belirtilmedikçe' belirlenen kurallara göre yapılacağını öngörmesi gibi.



Örneğin;UN numarası 3065,adr sınıfı 3 olan,%24'den fazla %70'den az alkol içeren,perakende satılacak şekilde hazırlanmış alkollü içkinin 'tehlikeli eşya' olup olmadığını değerlendirirken;yalnızca Bakanlığın internet sitesinde yayımlanan listenin dikkate alınması eksik değerlendirmeye neden olabilecektir.



Doğru değerlendirmeye ADR Konvansiyonu eki Bölüm 3.2 Tablo A'da belirtilen koşulları da inceleyerek ulaşılabilir.Aynı örnekten (alkollü içki) devam edersek,söz konusu eşya Tablo A'da;



%24'den fazla ancak %70'den az alkol içeren Alkollü içkilerin 'Sınıflandırma kodu F1(parlama noktası 61?C ve altında olan yanıcı sıvılar),Paket grubu III (tehlike derecesi düşük maddeler-parlama derecesi 23?C ila 61?C arasında olan) olarak belirlenmiştir.2.2.3.1.5 kriter notunda ise belirli koşulların sağlanması halinde 'Kap kapasitesi 450 litreden az kaplarda paketlenmiş maddelerin ADR'ye tabi olmadığı'yer almaktadır.



Sonuç olarak;antrepolara alınacak eşyaların özel düzenek gerektirip gerektirmediği hususunu değerlendirirken ADR konvansiyonu eklerini bir bütün olarak ele almak doğru bir yaklaşım olacaktır.Aksi takdirde memleketin dört bir yanını,demir ağlarla örer gibi yanıcı antrepolarla donatmak gerekir.



 



241/4-e…



Tehlikeli maddelerin depolanması bakımından geçici depolama yeri ve antrepolar için Ek-12 ve Ek-62 şeklinde iki ayrı liste uygulamasına son verilip,Ek-62 olarak tek bir liste halinde birleştirilmiş olması, işin doğasına çok uygun...Aykırı davranış,antrepolar açısından 241/4-e maddesi uyarınca 241/1.maddenin 8 katı para cezası uygulanmasını gerektiriyor.



Ancak 'parlayıcı, patlayıcı veya bir arada bulundukları eşya için tehlikeli olan ya da korunmaları özel düzenek ve yapılara gerek gösteren eşyanın' bu niteliklere uygun olmayan geçici depolama yerlerine konulması halinde,Gümrük Kanunu'nun 241.maddesinde bir ceza öngörülmemiş olmasını,bir ihtiyat payı olarak değerlendirmek gerekiyor sanırım.



 



Özel düzenek neye benziyor?



Gümrük mevzuatı açısından önemli sonuçları olan ve parlayıcı,patlayıcı,yanıcı ve yanmayı artırıcı maddelerin konulacağı 'Özel düzenek ve yapı' kavramı neyi ifade ediyor?



Cevabın,karanlıkta fil tanımlamak gibi herkesin tutttuğu bir noktadan verilmesi mümkün.Tek belirgin olan şey,her derde deva itfaiye raporu.



Bu konuda gümrük mevzuatının kafası o kadar karışık ki;



Gümrük Yönetmeliğinin 330/6.maddesine göre, 'Aynı antrepo açma ve işletme izni kapsamında bir antreponun belirli bir bölümünde üçüncü fıkrada sayılan eşyanın depolanması, gerekli belgelerin ilgili gümrük müdürlüğüne ibraz edilmesi koşuluyla mümkündür.'



330.maddenin 3.fıkrası ise adr sınıfı 1 olan 'patlayıcı' maddeleri de kapsıyor.Oysa patlayıcı maddelerin depolanması,6551 sayılı yasaya dayanılarak hazırlanan ve 29.9.1987 tarihli, 19589sayılı resmi gazetede yayımlanan Tüzük'le belirlenmiş değil mi?



Özel düzenek ve yapıların tanımı yapılarak;'parlayıcı,yanıcı,yanmayı artırıcı' ve 'patlayıcı' eşyaların konulacağı antrepoların taşıması gereken özelliklerin belirlenmesine ihtiyaç olduğu açıktır.



 



Antrepo beyannamesinin,taşıtın antrepoya gelişini takip eden iki iş günü içerisinde tescil edilmesi…



Gümrük Yönetmeliğinin 332.maddesininin ikinci fıkrasının sonuna eklenen 'Antrepo beyannamesinin,taşıtın antrepoya gelişini takip eden iki iş günü içinde tescil edilmesi gerektiği'ne ilişkin ibare kısa süreli bir heyecan yarattı.Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün 17.09.2010 tarihli,20658 sayılı yazıları ile parsiyel araçlar için İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü bağlantılarına sağlanan,antrepolara geçici depolama statüsünde eşya alınması olanağının,yönetmelik değişikliği ile tüm antrepolar için genişletildiği kanısı uyansa da; Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneği'ne yönelik 03.07.2012 tarihli,15484 sayılı yazılarından, kastedilenin,araçların antrepolar önünde,antrepo beyannamesi vermeden uzun süre beklemesinin önlenmesi olduğu anlaşılmaktadır.



Diğer taraftan,yönetmelik değişikliği ile eklenen ve “Antrepo beyannamesinin,taşıtın antrepoya gelişini takip eden iki iş günü içerisinde tescil edilmesi gerekir” İfadesindeki, 'taşıtın antrepoya gelişinin' hangi tarihte başlayacağına ve bu tarihin nasıl tevsik edileceğine ilişkin gümrük yönetmeliğinde bir hüküm bulunmamaktadır.



 



Antreponun kapatılması ve gri noktalar…



Gümrük Yönetmeliğinin 'Sahibinin isteği üzerine antreponun devri veya kapatılması' başlıklı 523.maddesinin 8,9 ve 10.fıkralarında bir antreponun sahibinin isteği üzerine kapatılmak istenmesi halinde izlenecek süreç yalın bir şekilde belirtilmiş olmasına karşın,uygulamada özellikle 'Harçlar Kanunu'ndan kaynaklanan belirsizlikler ihtilaf yaratmak için iyi bir potansiyele sahip.



523.maddenin ilgili fıkraları;



“(8) Açtıkları genel ve özel antrepoları kapatmak isteyenler, bu taleplerini yazılı olarak ilgili gümrük idaresine bildirir.



(9) Sahiplerinin isteği üzerine genel ve özel antrepoların tamamen veya kısmen kapatılmasına ilişkin talepler, antreponun faaliyet gösterdiği yıllara ilişkin harç makbuzlarının tamam olduğunun, antreponun boş olduğunun ve defter kayıtlarına uygunluğunun tespit edilmesi üzerine ilgili gümrük müdürlüğünce sonuçlandırılır ve sonucundan başmüdürlüğe bilgi verilir.



(10) Kapatılacak antrepolara yeniden eşya konmasına izin verilmez ve varsa buradaki eşya, her türlü masrafı antrepo sahiplerine ait olmak üzere gümrük idaresince gösterilen diğer antrepolara nakil veya yabancı memleketlere ihraç olunur ya da Kanunun 74 üncü maddesi çerçevesinde serbest dolaşıma sokulur. Bu işlemler tamamlanıncaya kadar antrepo işleticisi ve/veya kullanıcısının taahhüt ve sorumluluğu devam eder.” Hükümlerini içermektedir.



Gümrük idaresine kapatma talebinin bildirilmesi ve idarece antreponun boş olduğunun tespit edilmesinden sonra,BİLGE sisteminde antrepo içeriği takip defterinin de boş olduğunun belirlenmesi gerekiyor ki,bu o kadar kolay değil.Çünkü,7100 rejim kodu ile antrepo beyannamesi yaratılarak antrepoya alınan bir eşyanın,antrepodan kesin çıkışında,antrepo beyannamesinin kapatılmasını sağlamayan işlemlerin yapılması mümkün.Bunlardan en çok rastlananı ise TIR karnesi kapsamındaki transit vb. işlemler...Antrepo beyannamesinden açma yapmayı gerektirmeyen bu tür işlemler,Gümrük Yönetmeliğinin 338.maddesinde tanımlanan “kesin çıkış” hükümlerine uygun olmasına rağmen,sistem üzerinde eşyanın düşümünü sağlayamıyor.Sonuç:Sonuçlanamayan kapatma talebi…



Ancak kapatma talebinin sonuçlandırılamamasının handikabı,işlemlerin yeni yıla sarkması halinde,işletilmeyen antrepo için 'işletme harcı' talep ediliyor olmasında.Kapatılmak istenen,içinde eşya bulunmayan,sahibi tarafından eşya konulmayan,Gümrük idaresi tarafından eşya konulmasına izin verilmeyen üstelik YGM ile sözleşmesi iptal edilmiş bir antrepo için,işletme harcı talep edilmesinde yasal tutarlılık olmasa gerek.



*



Ferudun Cemal İNAL



Gümrük Müşaviri


Son Yüklenen Diğer Haberler