Bilindiği üzere, eşyanın gümrük tarifesini belirleme
yetkisi 485 sayılı Gümrük Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin 7/b maddesinde Gümrükler
Genel Müdürlüğü'ne verilmiş olup, taşrada sürdürülen uygulamada ise eşyanın
gümrük tarifesini belirleme yetkisi gümrük muayene memurlarına tevdi
edilmiştir.
Gümrük tarifesi konusunda gümrük idaresi ve yükümlü
arasında bir uyuşmazlık olması halinde; Yükümlünün, belirlenen gümrük
tarifesine karşı gümrük müdürlüğüne düzeltme talebinde bulunması, bu talebin olumsuz
neticelenmesi halinde ilgili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne itirazda
bulunması, bölge müdürlüğünce de olumsuz karşılanması durumunda ise konuyu 4458
sayılı Gümrük Kanununun 242.maddesi kapsamında mahkemeye/ yargıya taşıması
gerekmektedir.
Bağlayıcı
Tarife Bilgisi: Eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde
sınıflandırılmasına ilişkin olarak, kişinin yazılı talebi üzerine Ticaret
Bakanlığı’nca veya Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş gümrük ve dış ticaret
bölge müdürlüklerince, başvurulan eşyanın Gümrük tarife istatistik pozisyonunu
hakkında verilen idari bir karardır.
Bağlayıcı
Tarife Bilgisi (BTB) Hakkında Bilinmesi Gerekenler
1. Başlayıcı
tarife bilgisi (BTB) yazılı talep üzerine Bakanlık veya Bakanlık tarafından yetkilendirilen
gümrük ve dış ticaret bölge müdürlükleri tarafından verilir.
2. Bağlayıcı
tarife bilgisi, gümrük idarelerini, hak sahibine karşı sadece eşyanın tarife
pozisyonu konusunda ve yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak
gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlar.
3. Bilgi alan
kişi/ firma, bağlayıcı tarife bilgisi için, beyan edilecek eşya ile verilen
bilgide tanımlanan eşya arasında her bakımdan uygunluk bulunduğunu, kanıtlamak
zorundadır.
4. Bağlayıcı tarife bilgisi veriliş tarihinden
itibaren altı yıl geçerlidir. Talep edenin verdiği yanlış veya eksik
bilgiye dayanan bağlayıcı bilgi iptal edilir.
5. Bağlayıcı
tarife bilgisi aşağıdaki durumlarda geçerliliğini kaybeder:
a) Türk Gümrük Tarife Cetvelinde değişiklik
yapılması ve verilen bilginin söz konusu değişiklikle getirilen hükümlere
uymaması,
b) Dünya Gümrük Örgütünün uymakla yükümlü
bulunduğumuz nomanklatür, izahname, tarife pozisyonlarına ilişkin
kararlarındaki bir değişikliğe uymaması,
c) Bağlayıcı tarife bilgisinin iptal edildiğinin
veya değiştirildiğinin bilgi verilen kişiye tebliğ edilmesi.
Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen
hallerde bağlayıcı tarife bilgisinin geçerliliğini kaybetme tarihi, söz konusu
değişikliklerin Resmi Gazetede yayımı tarihidir.
6. Beşinci fıkra
hükümleri uyarınca geçerliliğini kaybeden bağlayıcı tarife bilgisinin hak
sahibi, söz konusu bağlayıcı bilgiye dayanarak ve bu bilginin geçerliliğini
kaybetmesinden önce, ilgili eşyanın alımı veya satımı üstüne bağlayıcı
sözleşmeler yaptığı takdirde, geçerliliğini kaybeden tarife bilgisini, söz
konusu yayımın ya da tebligatın yapıldığı tarihten itibaren altı aylık bir süre
boyunca kullanabilir. Ancak, gümrük işlemleri sırasında söz konusu ürünler için
bir ithalat, ihracat ya da ön izin belgesinin gümrüğe verilmesi halinde, bu
belgenin geçerlilik süresi esas alınır. Bu fıkra hükümlerine istisna getirmeye
Cumhurbaşkanı yetkilidir.
7. Bağlayıcı
tarife bilgisine ilişkin 6.fıkra hükümleri ancak aşağıdaki amaçlarla
kullanılabilir.
a) İthalat ya da ihracat vergilerinin belirlenmesi,
b) Tarım politikası kapsamında ihracat vergi
iadeleri ile ithalata ya da ihracata verilen diğer bütün ödemelerin
hesaplanması,
c) Belgelerin, söz konusu tarife veya menşe
bilgisine istinaden verilmiş olması koşuluyla, eşyaya ait gümrük beyannamesinin
tescili için gümrük işlemlerinin yürütülmesi sırasında verilen ithalat, ihracat
ya da ön izin belgesinin kullanımı.
8. Bağlayıcı Tarife
Bilgisi başvurusu, ek-1'de yer alan Bağlayıcı Tarife Bilgisi Başvuru
Formu ile yapılır. Bağlayıcı Tarife Bilgisi
başvurularının sadece bir kalem eşya için yapılması gerekir. Bir kalem eşya
deyiminden, Türk Gümrük Tarife Cetvelinde aynı tarife pozisyonu alt açılımında
bulunan ve aynı yasal ya da tercihli vergi oranına tabi olan eşya anlaşılır.
9. Bağlayıcı Tarife Bilgisi başvurularının
aşağıdaki bilgi ve belgeleri içermesi zorunludur:
a) Hak sahibinin adı, soyadı ve adresi,
b) Başvuran kişinin hak sahibi olmaması durumunda
başvuranın adı, soyadı ve adresi,
c) Eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki yerinin belirlenmesini
sağlayacak ayrıntılı tanım,
d) Eşyanın sınıflandırılmasının, eşya bileşimine
bağlı olması durumunda bu bileşimin belirlenebilmesi için kullanılabilecek
tahlil metotları,
e) Eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki yerinin
doğru şekilde saptanmasında gümrük idaresine yardımcı olacak numunesi,
fotoğrafı, planı, krokisi ya da mevcut diğer belgeleri (yabancı dilde basılmış
olanlarının yeminli tercüme bürolarınca onaylı tercümeleri),
f) Gizli tutulması istenilen hususlar varsa bunlara
ilişkin bilgi.
10. Başvurunun,
Bağlayıcı Tarife Bilgisi verilmesi için gerekli bilgi ve belgelerin tamamını
içermesi zorunludur. Aksi takdirde başvuru sahibinden eksik bilgi ve belgeleri
tamamlaması istenir.
11. Bağlayıcı Tarife
Bilgisinin başvuru sahibine mümkün olan en kısa zamanda yazılı olarak
bildirilmesi esastır. Bağlayıcı Tarife
Bilgisinin başvuru alındıktan sonra üç ay içinde başvuru sahibine
bildiriminin mümkün olmadığı durumlarda, gümrük idaresi, bu sürenin
bitiminden önce, gecikmenin nedenini açıklayarak bilginin verilmesi için
gerekli gördüğü ek süreyi belirtir.
12. Bağlayıcı Tarife
Bilgisi, ek-2'de yer
alan örneğe uygun bir formla başvuru sahibine bildirilir. Bu bildirimde
gizlilik esasına göre verildiği kabul edilen hususlar ve verilen Bağlayıcı
Tarife Bilgisine karşı Gümrük Kanununun 242.maddesi
hükümleri çerçevesinde itiraz yolunun açık olduğu belirtilir.
13. Bağlayıcı Tarife
Bilgisi, Bağlayıcı Tarife Bilgisi Programına kaydedilmek suretiyle izlenir.
14. Gümrük idaresi,
Bağlayıcı Tarife Bilgisi sahibi kişiden, eşyanın gümrükten çekilmesi sırasında,
sahip olduğu Bağlayıcı Tarife Bilgisini bildirmesini isteyebilir.
15. Bağlayıcı Tarife
Bilgisi Kanunun 9.maddesinin dördüncü fıkrasına göre iptal edildiğinde,
iptal kararın verildiği tarihten itibaren; Kanunun 9.maddesinin beşinci
fıkrasının (c) bendine göre iptal edildiğinde ise iptal ya da değişiklik
kararının ilgiliye tebliği tarihinden itibaren hüküm ifade eder.
Bağlayıcı
Tarife Bilgisi (BTB) Düzenleme Yetkisi Bulunan Bölge Müdürlükleri
Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB), İstanbul, Ege, Orta
Anadolu, Orta Akdeniz, Doğu Marmara ile Uludağ Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerince
düzenlenir.
BTB
Uygulamasının Amacı
Bağlayıcı Tarife Bilgisi Uygulamasının Amacı Şunlardır:
a) Sınıflandırma
kurallarının doğru ve yeknesak bir şekilde uygulanması suretiyle
sınıflandırmanın uyumlaştırılmasını ve böylece dış ticaret rejiminin dış
ticaret erbabı arasında doğru ve eşit olarak uygulanmasını sağlamak,
b) Beyan sürecini ve
gümrük işlemlerini hızlandırmak ve böylece gümrük kontrolünü ve uluslararası
ticareti mümkün olduğunca kolaylaştırmak ve dış ticaret işlemlerinin maliyetini
azaltmak,
c) Ticaret erbabı ile
gümrük idaresi arasında eşyanın tarife pozisyonundan kaynaklanan ihtilafları
azaltmak,
d) Gümrük işlemleri
sırasında eşyanın sınıflandırılması probleminden kaynaklanan zaman kayıplarını
azaltmak suretiyle yüksek riskli eşyanın muayenesine ve kontrolüne gümrük
işlemleri sırasında yeterli zaman ayrılabilmesini, dolayısıyla, gümrük denetimlerinin
seçimli ve daha etkin yapılabilmesini sağlamak,
e) Dış ticaret
erbabına eşyanın Gümrük Tarife Cetvelinde sınıflandırılmasına ilişkin hukuki
geçerliliği olan resmi bir bilgi sağlamak,
f) Uluslararası bir
ticaret işleminin kârlılığının ve uygulama imkânının önceden tahmin
edilebilmesini sağlamak.
Başvuru
Yeri ve Şekli
1) BTB başvurusu, BTB
Programına veri girişi yapılması suretiyle elektronik olarak veya Gümrük
Yönetmeliğinin Ek-1'inde yer alan başvuru formu örneğine
uygun bir form ile yazılı olarak yetkilendirilmiş gümrük ve ticaret bölge
müdürlüğüne yapılır. Başvuru formu olarak BTB Programına veri girişi
yapıldıktan sonra alınan bilgisayar çıktısı da kullanılabilir. BTB başvurusunun
form ile yazılı olarak yapılması halinde, ekinde yer alan tüm belgeler ve
eşyanın teşhisini sağlayacak nitelikteki değişik açılardan çekilmiş fotoğraflar
kâğıt nüshası ile birlikte ayrıca dijital ortamda başvuru yapılan bölge
müdürlüğüne sunulur.
2) Bir kişi, aynı eşya için sadece bir BTB
müracaatında bulunabilir. Bir kişi adına aynı eşya için geçerli bir BTB var
iken yeniden BTB düzenlendiği tespit edilirse o kişi adına aynı eşya için
düzenlenmiş tüm BTB'ler verildiği tarihten başlayarak hükümsüzdür. Bu
şekilde hükümsüz hale gelen BTB'nin hak sahibi için 4458 sayılı
Gümrük Kanununun 241 inci maddesinin
birinci fıkrası hükmü uygulanır.
BTB Başvurusu
Yapılamayacak Eşya
(1) Gümrük
Yönetmeliğinin 196.maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan tarife pozisyonlarına giren eşyadan
perakende satılacak hale getirilmiş ambalajlarda olmayanları için BTB başvurusu
yapılamaz. Eşyanın bu kapsamda olduğunun sonradan anlaşılması halinde başvuru
reddedilir.
(2) Üzerlerinde veya
ambalajlarında ayniyetini tespite yarayacak bilgileri haiz olmayan eşyaya dair
başvurular, ayniyet tespitinin fiziki olarak da mümkün olmaması halinde
reddedilebilir.
(3) BTB başvurusuna
konu olabilecek eşya için BTB başvurusu yapılması esastır. Başvuru konusu eşyanın
BTB kapsamına girmediğinin sonradan anlaşılması ve başvuru sahibince talep
edilmesi halinde, mevcut BTB başvurusu 7/11/2008 tarihli ve 27047 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Tarife) (Seri No: 11)
hükümlerine göre (İlgili eşyanın GTİP’nun belirlenmesi-Tarife Bilgisi) değerlendirilir.
Başvuru
Konusu Yapılacak Eşya
BTB başvurusu, sadece bir kalem eşya için yapılır.
Bir kalem eşya deyiminden Türk Gümrük Tarife Cetvelinde aynı tarife pozisyonu
alt açılımında bulunan ve aynı yasal ya da tercihli vergi oranına tabi olan
eşya anlaşılır.
Başvurunun
İçeriği
(1) BTB başvuruları aşağıdaki bilgi ve
belgeleri içermelidir:
a) Hak sahibinin adı, soyadı ve adresi,
b) Başvuran kişinin hak sahibi olmaması durumunda
başvuranın adı, soyadı ve adresi,
c) Eşyanın Gümrük Tarife Cetvelindeki yerinin
belirlenmesini sağlayacak ayrıntılı tanımı,
ç) Sınıflandırılacak eşyanın hak sahibince daha önce
ithal veya ihraç edilmiş olması halinde buna ilişkin gümrük beyanname ve
eklerinin fotokopisi,
d) Eşyanın Gümrük Tarife Cetvelindeki yerinin doğru
şekilde saptanmasında gümrük idaresine yardımcı olacak eşyaya ait numuneler,
fotoğraflar, planlar, krokiler ya da mevcut diğer belgeler (yabancı dilde
basılmış olanlarının yeminli tercüme bürolarınca onaylı tercümeleri),
e) Gizli tutulması istenilen hususlar varsa bunlara
ilişkin bilgi.
Başvuru Bilgilerinin
Doldurulmasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
(1) Başvuru ekranında ve formda yer alan kutular
aşağıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda doldurulacaktır.
a) Başvuru Sahibi: Adı, soyası ve adresi (Zorunlu)
Bu kutuya başvuru sahibinin adı, soyası, adresi ile
telefon ve faks numarası yazılır.
b) Hak Sahibi: Adı, soyadı ve adresi (Zorunlu)
Bu kutuya hak sahibinin adı, soyadı ve adresi ile
telefon ve faks numarası yazılır.
c) Gümrük Tarife Cetveli (Zorunlu)
Eşyanın sınıflandırılmasının istendiği Gümrük Tarife
Cetveli bu kutuda yer alan kutucuğa X işareti koyarak belirtilir. (Halihazırda
yürürlükte sadece Türk Gümrük Tarife Cetveli bulunduğundan bu cetvelin
yanındaki kutucuk işaretlenecektir).
ç) Eşyanın Ayrıntılı Tanımı (Zorunlu)
Eşyanın gümrük yetkilileri tarafından teşhisini ve
Gümrük Tarife Cetvelinde sınıflandırılacağı tarife pozisyonunun tespit
edilebilmesi için eşyanın mümkün olduğunca ayrıntılı tanımı yazılır. Bu kutuda
eşyanın tam bileşimi, bu bileşimi tespit etmek için kimyasal analiz yapılması
gerekiyorsa kullanılan tahlil metotları, üretim süreci, eşyanın parçaları dahil
kıymeti ve eşyanın kullanım alanı gibi ayrıntılar verilir.
d) Ticari İsimlendirme ve Ek Bilgi (Zorunlu)
Bu kutuya eşyanın ticari markası, model numarası vb.
bilgiler ile eşyaya ilişkin verilebilecek ek bilgiler yazılır.
e) Eşyanın Tarife Pozisyonunun Tespiti İçin
Başvuruya Eklenen Ekler (Zorunlu)
1) Bu kutuda başvuruya eklenenler uygun kutucuklara
X işareti konularak belirtilir.
2) Eğer başvuru ekinde eşyanın numunesi sunulduysa
uygun kutucuğa X işareti koyarak numunenin iadesinin istenilip istenilmediği
belirtilir.
f) Öngörülen Sınıflandırma (İsteğe Bağlı)
Eşya için öngörülen Gümrük Tarife İstatistik
Pozisyonu belirtilir.
g) Beyan (Zorunlu)
1) Form ile yapılan başvurularda beyan dikkatlice
okunur, imzalanır ve tarih atılır. Elektronik başvuru yapılması durumunda
e-imza tatbik edilir.
2) BTB başvuru formunun 1 no.lu kutusunda yer alan
başvuru sahibi bilgileri ile 8 no.lu kutusunda yer alan beyan sahibi
bilgilerinin birbirleri ile uyumlu olması ve başvuru sahibinin 4458 sayılı
Gümrük Kanununun 5.maddesi çerçevesinde doğrudan veya dolaylı temsil yetkisine
sahip olması gerekmektedir.
ğ) BTB başvuru formunun "SADECE RESMÎ KULLANIM
İÇİNDİR" başlıklı kutuları başvuruyu kabul eden gümrük ve dış ticaret
bölge müdürlüğünce doldurulacaktır.
Kararın
Duyurulması
(1) Yukarıdaki fıkra hükümlerine göre belirlenen
Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu, BTB veri tabanına kaydedilir ve karar hak
sahibine mümkün olan en kısa zamanda Gümrük Yönetmeliğinin Ek-2'sinde yer alan formun hak sahibi nüshası ile
bildirilir. Bu formda gizlilik esasına göre verildiği kabul edilen hususlar ve
verilen BTB'ye karşı Gümrük Kanununun 242 nci maddesi hükümleri çerçevesinde itiraz
yolunun açık olduğu belirtilir.
(2) BTB konusu eşyanın gümrüğe sunulması esnasında
sınıflandırmasını etkileyebilecek haller varsa, bölge müdürlüğünce buna ilişkin
uyarılar BTB Programındaki “Eşyanın Gümrük İşlemleri Sırasında Dikkat Edilmesi
Gereken Hususlar” kutusuna yazılır.
(3) BTB'nin, başvuru alındıktan sonra 3 ay içinde
sonuçlandırılmasının mümkün olmadığı takdirde, gümrük idaresi bu sürenin
bitiminden önce, gecikmenin nedenini açıklayarak bilginin verilmesi için
gerekli gördüğü ek süreyi belirtir.
(4) BTB bildirimi
aşağıdaki hususları içerir:
a) Hak sahibinin adı, soyadı ve adresi,
b) Başvuru referans numarası,
c) BTB referans numarası,
ç) BTB'nin geçerliliğinin başlama tarihi,
d) Eşyanın sınıflandırıldığı Gümrük Tarife
İstatistik Pozisyonu,
e) Eşyanın ayrıntılı tanımı,
f) Eşyanın ticari ismi ve ek bilgi,
g) Sınıflandırmanın gerekçesi.
Kararın Bağlayıcılığı
(1) Gümrük idarelerince, geçerli bir BTB'ye konu
eşya ile aynı olduğu tartışmasız olan eşya için BTB'deki tespit doğrultusunda
sınıflandırma yapılması gerekmektedir.
(2) 4458 sayılı
Gümrük Kanununun 9.maddesinin
yedinci fıkrasında belirtilen haktan sadece hak sahibi yararlanabilir.
Ayniyat Uygunluğu
BTB, gümrük idarelerini sadece eşyanın tarife
pozisyonu konusunda ve yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak
gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlar. Bunun için beyan sahibinin,
gümrük işlemleri sırasında beyan edilen eşya ile verilen bilgide tanımlanan
eşya arasında her bakımdan uygunluk bulunduğunu ispatlaması zorunludur.
Geçerlilik
Süresi
BTB, veriliş tarihinden itibaren 6 yıl geçerlidir.
Not:
Bu konu başta olmak üzere, YYS Yıllık Faaliyet Raporu Hazırlanması, YYS Yıllık
Zorunlu Eğitimlerinin Verilmesi, YYS Revizyonları, Ön İzleme, Yeni YYS Belgesi
Hazırlıkları ve YYS Belgesi Alım Süreci, YYS Başvuru Formlarının Doldurulması,
YYS Danışmanlığı, vb. Tüm YYS Süreçleri hakkında daha fazla ayrıntılı bilgiyi,
Gümrük ve Dış Ticaret Mevzuatı konularında gerekli Hukuki ve Mevzuat Desteğini,
İdari ve Adli İtiraz Süreçleri, Dava Açılması, Dava Aşamalarının Takibi, İlgili
Mevzuat Ve Hukuki Açılardan Gerekli İtiraz Ve Savunmaların Yapılarak Dava
Sonucunun Olumlu Sonuçlandırılması, Sonradan Kontrol/ Firma İncelemesi Yaptırılması, Antrepo Açma, Antrepo
Genişletme, AN6, AN7, AN8 Raporlarının düzenlenmesi, … vb, işlemleri, Sürekli/
Düzenli, Aylık, Yıllık Gümrük ve Dış Ticaret Danışmanlığı, Olay (Konu) Başı
Gümrük ve Dış Ticaret Danışmanlığı, Gümrük ve Dış Ticaret Mevzuatı Eğitimleri,
… vb. konularında yardım, destek, danışmanlık ve benzeri hizmetleri
-İsterseniz- Firmalarımız “Çoban Gümrük
Dış Ticaret Denetim ve Danışmanlık A. Ş.”den veya “Çözüm Denetim Gümrük Dış Ticaret Ve Danışmanlık A. Ş.”den
alabilirsiniz.
Geçersizlik
Ve İptal Şartları
(1) BTB; a) Gümrük Tarife Cetvelinde değişiklik
yapılması ve verilen bilginin söz konusu değişiklikle getirilen hükümlere uymaması,
b) Dünya Gümrük Örgütü'nün uymakla yükümlü
bulunduğumuz nomanklatür, izahname ve tarife pozisyonlarına ilişkin
kararlarındaki bir değişikliğe uymaması,
c) BTB'nin iptal edildiğinin veya değiştirildiğinin
bilgi verilen kişiye tebliğ edilmesi,
Durumlarında geçerliliğini yitirir.
(2) Talep edenin verdiği yanlış ve eksik bilgiye
dayanan BTB iptal edilir.
Geçersizlik
Ve İptalin Başlangıcı
(1) BTB, Tarifeye İlişkin 14 Seri Nolu Gümrük Genel
Tebliğinin 19.maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen
durumlarda, söz konusu değişikliklerin Resmî Gazete'de yayımlandığı,
(c) bendinde belirtilen durumlarda ise iptal ya da
değişiklik kararının ilgiliye tebliği tarihinden itibaren geçerliliğini yitirir.
(2) Gümrük Tarife Cetveli değişikliği dışında,
tarife mevzuatında meydana gelen bir değişiklik nedeniyle geçersiz hale gelen
BTB'ler, düzenleyen bölge müdürlüğü tarafından zaman geçirilmeksizin BTB
programı üzerinde de geçersiz konuma getirilir.
(3) 19.maddenin ikinci fıkrasında belirtilen durumda
iptal, iptal kararının verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder.
İtiraz
BTB'ye, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 242.maddesi
hükümleri çerçevesinde itiraz edilebilir.
Kerim ÇOBAN
Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri
KAYNAKÇA
·
4458 sayılı Gümrük Kanunu,
·
Gümrük Yönetmeliği
·
Tarifeye İlişkin 14
Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği
·
Gümrükler Genel
Müdürlüğünün 2006/19 sayılı Genelgesi