II- KONUYA İLİŞKİN İLGİLİ MEVZUAT HÜKÜMLERİ
Dahilde İşleme Rejimi kapsamında gerek önceden
ithalat, gerekse önceden ihracat (eşdeğer eşya kullanımı) kapsamında düzenlenen
bir Dahilde İşleme İzin Belgesinin "özel şartlar" kısmında ithal
edilen maddenin ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünün elde edilmesinde
kullanıldığına ilişkin yada eşdeğer eşya kullanımında eşdeğer eşya ile eşdeğer
eşya karşılığı yapılan ithalatın aynı eşya olduğuna ve işlem görmüş ürün
bünyesinde kullanıldığına ilişkin ayniyet tespitinin yapılması gerektiğine
ilişkin bir meşruhatın kayıtlı olduğu her durumda gümrük idarelerince ayniyet
tespitinin yapılması gerekir.
- İthal eşyasının ihraç edilen mamulde kullanımının
tespitinde, DİİB veya Dİİ’de belirlenen fire ve kullanım oranlarının esas
alınması gerekir.
- İhracat
taahhüdünün kapatılmasını müteakip;
…
b) İthalat yapılan şartlı muafiyet sistemi
çerçevesindeki dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında
alınan teminatlar ilgili gümrük idaresince,
… ilgili firmaya iade edilir.
- İthalat ve
ihracat esnasında belgenin özel şartlar bölümündeki hükümler de dikkate
alınarak işlem yapılır. Ancak,
geçici veya kati anti-damping vergisi veya sübvansiyon vergisine tabi eşyanın
ithalatında, belgenin özel şartlar bölümünde konuya ilişkin hüküm bulunup
bulunmadığına bakılmaksızın sadece anti-damping
ve sübvansiyon vergisine indirimli teminat uygulanmaz, bunun dışında bu
ithalattan doğan vergi bu Tebliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrası
çerçevesinde indirimli teminat uygulamasından yararlandırılır.
- Belge üzerinde
ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünün gümrük tarife istatistik pozisyonu
ile teknik ve ticari adı bakımından fiziki unsurları itibarıyla aynı madde
olduğunun ilgili belge üzerinde görülmesi, çıkış esnasında gümrük beyannamesi
ile ilgili işlemlerin sonuçlandırılması için gerekli ve yeterli şartları
oluşturmakta olup, belgenin özel şartlar bölümünde aksine
bir hüküm olmadıkça ayrıca ekspertiz raporu ve ayniyet istenmez.
- Dahilde işleme izni kapsamında ihraç edilen işlem görmüş ürünün, ithal
edilen eşyadan elde edilmediğine ilişkin karinelerin bulunması halinde, bu ürün
için ekspertiz raporu istenebilir.
- Bölge müdürlüklerinin belge ihracat
taahhüdünün kapatılmasına ilişkin yazısı ile, gerçekleşen ithalat ve ihracata
ilişkin gümrük beyannameleri listeleri dikkate alınarak ithalat esnasında
alınan teminat ve vergi, geri verilir.
- 1)
Dahilde işleme tedbirlerini, dahilde işleme rejimi ve belgede/izinde belirtilen
esas ve şartlara uygun olarak yerine getirmeyenlerden;
…
6) Birinci fıkranın (g)
bendi kapsamında [1-g: Dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında ithal edilen
eşyanın ihraç edilen işlem görmüş ürünün bünyesinde kullanıldığına ilişkin
şartların yerine getirildiğinin Bakanlıkça belirlenen şekilde tevsik
edilememesi], ithal edilen eşyanın ihraç edilen işlem
görmüş ürünün bünyesinde kullanıldığına ilişkin dahilde işleme izin belgesinde
yer alan şartların yerine getirildiğinin teknik, bilimsel veya idareden
kaynaklanan bir nedenle tespit edilememesi halinde, söz konusu şartın yerine getirildiği, firmanın stok ve muhasebe
kayıtları dikkate alınarak düzenlenecek yeminli mali müşavir raporu ile tevsik
edilebilir.
- … İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, gümrük idarelerince verilen dahilde işleme
izinleri kapsamı işlemlerde, ayniyat tespitinin Gümrük idaresince yapılması,
Ticaret Bakanlığınca düzenlenen dahilde işleme izin belgesinin özel şartlar
bölümünde ayniyat şartı bulunması halinde ise yine ayniyat (dahilde işleme
rejimi kapsamında yurda geçici ithali yapılan eşyanın işlem görmüş ürünler bünyesinde
kullanılıp kullanılmadığı) tespitine ilişkin önlemlerin, beyannamenin atandığı
muayene hattına bakılmaksızın, ilgili gümrük idaresince gerekli tedbirlerin alınması
ve ayniyat tespitinin yapılmasının gerektiği,
…
DİİB'nin özel şartında ayniyat yapılması
yönünde şartın bulunduğu durumlarda, yukarıda belirtildiği üzere, ayniyat
tespit işlemlerine ilişkin gerekli önlemlerin ilgili gümrük idarelerince
alınması gerekmekte olup, bu çerçevede, ayniyatı
yapılması gerekli olan eşya ile ilgili ayniyat tespit işlemlerinin eşya
Türkiye Gümrük Bölgesindeyken gerçekleştirilmesi, ayniyat tespit işlemi
yapılacak eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinden ihracı sonrasında belge üzerinden
ayniyat tespit işlemlerinin yapılmaması gerekmektedir.
- Dahilde İşleme İzni kapsamında yurda geçici
ithali yapılan eşyanın, ihraç edilecek işlem görmüş ürünün bünyesinde
kullanılıp kullanılmadığının tespiti hususunda aşağıda belirtildiği şekilde
işlem yapılması gerekmektedir.
I- Kullanılacak Kodlar
Dahilde İşleme İzni kapsamında ithalatın
yapıldığı gümrük idaresince, Dahilde İşleme İzni Talep Formunun 10 no.lu
"Diğer Hususlar" bölümüne aşağıda belirtilen kodlardan en az bir
tanesi yazılacaktır.
(Kod-1) Seri/şasi/motor numaraları ve modeli
(Kod-2) Ek bilgi formunun beyannameye
eklenmesi
(Kod-3) Numune alınması
(Kod-4) Fotoğrafının eklenmesi ya da ayrıntılı
teknik tanımının yapılması
(Kod-5) Ekspertiz raporunun ibrazı
(Kod-6) Laboratuvar tahlili
(Kod-7) Ayniyet aranmaz
(Kod-8) Ayar raporu.
II- İthalat Gümrük İdaresince Yapılacak İşlemler
Dahilde İşleme İzni kapsamında ithal edilecek
eşyanın aşağıda belirtilen tedbirlerin alınması suretiyle geçici ithaline izin
verilecektir.
…
3- a)
Ticaret politikası önlemlerine (İthalat Rejimi Kararının 4 üncü maddesinde
belirtilen mevzuat çerçevesinde alınan önlemler) tabi eşya,
b) Ürün Güvenliği ve
Denetimi Tebliğleri kapsamı
eşya,
c) İthalat Rejimi Kararının
7.maddesinde belirtilen "eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu
(defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) mallar,
için numune alınması, fotoğrafının eklenmesi
yada ayrıntılı teknik tanımının yapılması (Kod 3 veya 4) ya da ekspertiz
raporunun ibrazı (Kod-5) şeklindeki ayniyet tespit yöntemlerinden birinin
seçilmesi,
4- Dahilde İşleme
Rejimi Tebliğinin (İhracat: 2006/12)
14.maddesinin
birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamında ithal edilen tekstil ana
hammaddelerinden numune alınması (Kod-3) veya fotoğrafının eklenmesi ya da
ayrıntılı teknik tanımının yapılması (Kod-4), bunların mümkün olmaması halinde ise
Gümrük Yönetmeliğinin 196.maddesinin 6.fıkrası hükmü de dikkate alınmak
suretiyle eşyanın hangi hatta işlem gördüğüne bakılmaksızın laboratuvar
tahliline tabi tutulması (Kod-6). …
6- Numunesinin
alınması mümkün olmayan eşyanın, tanınmasına yarayacak özelliklerinin ve gerek
görülmesi halinde fotoğraflarını içeren bir tutanakla tespitinin yapılması, …
gerekmekte olup, (Kod-3) kapsamı numunelerin
ithalata ilişkin gümrük beyannamesine eklenmesi gerekmektedir.
III- İhracat Gümrük İdaresince Yapılacak İşlemler
Dahilde İşleme İzin Talep Formunun 10 no.lu
hanesindeki meşruhat kontrol edilerek, bu meşruhata göre idarece memur
görevlendirilmesi, teknik inceleme yaptırılması, ekspertiz raporu hazırlanması,
laboratuvar tahlili vb. işlemlerin tekemmül ettirilerek ayniyet tespitini
müteakiben eşyanın ihracına izin verilecektir.
Bununla birlikte, bir
dahilde işleme izni kapsamında geçici olarak ithal edilecek eşyanın ithali
esnasında uygulanacak ayniyet tedbirleri saklı kalmak üzere, ilgili izin
kapsamında yapılacak ihracatlarda, üretim sürecinin (işlemlerin) aynı olması ve
eşyanın değişmemesi kaydıyla tek bir ihracat partisinden numune alınarak
ekspertiz raporunun düzenlenmesi ve düzenlenen bu ekspertiz raporunun yapılacak
sonraki ihracatlar için, beyannamenin tescil edildiği tarihte ihracat
beyannamesine eklenmesi mümkündür. …
- … İthal eşyasının ihraç edilen mamulde
kullanımının tespitinde, DİİB'de belirlenen fire ve kullanım oranlarının esas
alınması gerekmektedir. DİİB özel
şartında taahhüt kapatma esnasında ekspertiz raporu aranacağına ilişkin bir
ibarenin yer alması durumunda (Özel şartlar bölümünde ekspertiz şartı
olan belgelerde, ekspertiz raporunun hangi ürün veya girdiler için istendiğinin
belge üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.) ise, ekspertiz raporunda yer alan fire ve kullanım oranlarının esas
alınması …
- Alınması
öngörülen ekspertiz raporunun belge süresi içerisinde alınamaması durumunda,
firmanın belge müracaatı sırasında geçerli olan kapasite raporundaki kullanım
ve fire oranlarına istinaden işlem yapılması gerekmektedir.
Ayrıca, ilgili belge özel şartında taahhüt kapatma esnasında analiz raporu aranmasına
ilişkin bir hükmün bulunması durumunda ise, bu hüküm dikkate alınarak
taahhüt kapatma işlemlerinin tekemmül ettirilmesi gerekmektedir.
- 2006/12 sayılı Dahilde İşleme Rejimi
Tebliği'nin "Dahilde İşleme İzin Belgelerinin Kapatılması İçin Gerekli
Bilgi ve Belgeler" başlıklı eki Ek-3'te belirtilen belgelerden DİİB
taahhüt hesabı kapatılması işlemlerinde firmalar tarafından ibraz edilen ekspertiz raporunun belirtilen
kriterleri karşılamadığının tespiti halinde, söz konusu ekspertiz raporunun
DİİB taahhüt kapatma işlemine esas alınmaması ve keyfiyetin belge sahibi firma
ile ekspertiz raporunu düzenleyen sanayi/ticaret veya sanayi odasına iletilmesi
gerekmektedir.
- Ayniyet tespit işlemlerinin unutulmasının
önüne geçilmesine teminen, 06.08.2018 tarihi itibarıyla BİLGE sistemi muayene
ekranına yalnızca 31, 41, 51 ve 52 rejim kodları kapsamında tescil edilen IM ve
EX türü beyannamelerle sınırlı ve
zorunlu olmak üzere "ayniyet tespitine tabidir" ve "ayniyet
tespitine tabi değildir" şeklinde seçmeli butonlar (Ek-1) eklenmiş olup,
butonlardan birisi seçilerek açıklama girilmeden işlemler tamamlanamamaktadır.
Buna göre, rejim kapsamı ayniyet tespit
işlemleri aynı şekilde yürütülmeye devam edilecek olup ilgili muayene
memurunca;
Dahilde işleme izninde yahut belgesinde eşya
için ayniyet öngörülmüş olması halinde tespit yerine getirildikten sonra
"ayniyet tespitine tabidir" butonu işaretlenerek açıklama bölümüne
yapılan işlem hakkında açıklama (fotoğraf eklendi, ekspertiz raporu eklendi,
laboratuvar analizine gönderildi vb.) girilecektir.
Eşya için ayniyet öngörülmemesi halinde ise
"ayniyet tespitine tabi değildir" butonu işaretlenerek açıklama
bölümüne ayniyete tabi olmama nedenine ilişkin açıklama (belge özel şartında
bulunmamaktadır, kod-7 ayniyetten muaftır vb.) girilecektir.
- Gümrük idareleri, eşyanın beyan edildiği
gümrük rejimi şartlarına uyulmasını sağlamak üzere zorunlu olan hallerde,
eşyanın ayniyetini tespite yönelik önlemleri alırlar.
- Gümrük idareleri, zorunlu olan hallerde,
gümrüğe sunulan ve gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım talep edilen
eşyanın, bu işlem veya kullanım şartlarına uyulmasını sağlamak amacıyla, başka
kurumlarda ekspertizini yaptırmak da dahil olmak üzere ayniyetinin tespitine
yönelik önlemleri alırlar. Muayeneden sonra değiştirilmemeleri için mühür,
kurşun mühür, etiket gibi belirleyici araçları eşyanın ve kapların veya
taşıtların üzerine tatbik edebilirler.
…
- “1. Gümrük idareleri, beyanın doğruluğunu araştırmak üzere;
a) Beyanname ile ilgili ve beyannameye ekli belgeleri kontrol edebilir ve
beyannamenin içerdiği bilgilerin doğruluğunu araştırmak amacı ile beyan
sahibinden diğer belgeleri de vermesini isteyebilir,
b) Eşyayı muayene edebilir ve ayrıntılı muayene veya tahlil amacıyla
numune alabilirler.
2. Beyanname kapsamı eşyanın muayene
edilmesi halinde, muayene sonuçları, muayene edilmemesi halinde ise,
beyannamede yer alan bilgiler, eşyanın tabi olduğu gümrük rejimi hükümlerinin
uygulanmasında esas alınır…” şeklinde düzenleme ile idarenin sorumlulukları
belirlenmiştir.
- Gümrük yükümlüsünün eşyanın gümrük beyanını yapması yeterlidir. Gümrük
beyanı tabiri de 4458 sayılı Gümrük Kanununun 3/16 maddesinde: “Belirlenen
usul ve esaslar çerçevesinde eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması
talebinde bulunulmasını ifade eder.” şeklinde tarif edilmiştir. Bu
tanıma göre, ilgili firmanın gümrüğe ilgili rejimi beyan etmesi kanun hükmüne
göre yeterlidir.
- Gümrük vergilerinin üzerinden hesaplandığı unsurlar olan, kıymeti,
miktarı, menşei ve gümrük istatistik pozisyonunu gümrük idaresine doğru beyan
etmesi serbest dolaşıma giriş beyannamesini veya ihracat beyannamesini tescil
ettirmesi yeterlidir. Kanunla yükümlüye vergilerin de hesaplanması ve dış
ticaret mevzuatı ile diğer mevzuat hükümleri bakımından yapılacak işlemleri
yürütmekle ilgili bir yükümlülük verilmemiştir.
Bu yükümlülük, 1) Beyanın kontrolü ile görevli memurlar,
gümrük vergileri ile gümrük idaresince tahakkuku gereken diğer
vergileri tahakkuk ettirmek veya muaflık hükümlerini uygulamak, gümrük
mevzuatı, dış ticaret mevzuatı ile diğer mevzuat hükümleri bakımından yapılacak
işlemleri yürütmekle görevlidir…” Hükmüne göre, muayene memuruna
aittir.
2) Beyannameyi kontrol
edenler ile ikinci muayeneyi yapanlar yaptıkları kontrol ve muayeneden gümrük
vergilerinin hesaplanmasından veya doğruluğunun kontrolünden ya da muafiyet
hükümlerinin uygulanmasından sorumludurlar. …
- 1) Yürürlükteki mevzuat uyarınca
ilgili gümrük rejimleri kapsamında Türkiye’ye ithali öngörülen her türlü izin
veya uygunluk belgesine veya bu belgeler yerine geçen bilgiye tabi
eşyaya ilişkin yetkili kurumlarca yapılacak kontroller, ithale konu eşyanın
kamu ahlakı, kamu düzeni, kamu güvenliği, insan, hayvan ve bitki sağlık ve
hayatlarının korunması açısından taşıyacağı muhtemel riske göre; Türkiye Gümrük
Bölgesine girişinde veya gümrük beyannamesinin tescil işlemi öncesinde ya da
gümrük yükümlülüğünün sona ermesinden sonraki aşamalardan yalnızca birinde ve
gümrük idaresinin koordinasyonunda yapılır.
2) Kontrollerin risk
tabanlı yapılması esastır. İlgili kurumlarca kontrolü öngörülen eşyaya ilişkin
bilgiler Bakanlığa iletilir. Bakanlık, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen
riskli eşyaya ilişkin sevkiyat bilgilerini ithalat kontrolünden sorumlu
kurumlara iletir. ...
7) Dördüncü fıkra
kapsamında ilgili kurumlarca yapılan
kontroller sırasında yükümlüden talep edilebilecek diğer belgeler ile ithale
konu eşyayı temsil etmeyen belgeler gümrük idarelerince ayrıca aranmaz. …
10) İthalat
ve ihracat kontrollerine konu eşya ile ilgili olarak;
a) İthalat
ve ihracat kontrollerine konu eşyanın denetim sonuçlarını gösteren ve 114.madde
uyarınca belirlenen belgeler veya bu belgeler yerine geçen bilgilerin
beyannameye kaydedilmesi zorunludur.
b) Muayene veya kontrol sonucunun, yapılan beyanın aksine eşyanın ilgili
kurumun ithalat veya ihracat kontrolünü gerekli kılması durumunda, gerekli
kontrollerin yapılmasını teminen yükümlü ilgili kuruma yönlendirilir. …
- 1)
Belge kontrolünde, kontrol ile görevlendirilen memur, beyannamedeki bilgileri
ve eklerini inceler; tarife, kıymet, miktar, yasaklayıcı ve kısıtlayıcı
önlemler söz konusu ise, buna ilişkin belge kontrollerini de yaptıktan sonra
uygun bulursa, bu hususu beyanname üzerinde gösterir ve bilgisayar sisteminde
onay verir. Yapılan kontrol sonucu sisteme kaydedilir.
2) Beyanın kontrolü ile görevlendirilen memur, yaptığı inceleme
sırasında beyanname ve ekli belgeler arasında ciddi bir farklılık tespit eder
ve muayenenin yapılmasını gerekli görür ise sistem tarafından kendisine havale edilen tarih ve saat
itibariyle en geç yirmidört saat içinde bu hususu idare amirine
bildirir. Muayenenin idare amirince uygun görülmesi halinde,
ilgili amir beyannameyi muayene ile görevli memura havale eder ve işlemler bu
memur tarafından sonuçlandırılır. Muayenenin
idare amirince uygun görülmemesi halinde ise, beyanın kontrolü için önceden
görevlendirilen memur tarafından işlemlere kaldığı yerden devam edilir.
Danıştay 7. Dairesinin 14.04.2009
tarihli, E. 2007/2448, K. 2009/1929 sayılı kararı ile; “…
Gümrük vergilerinin Gümrük Kanununun 195.maddesinin 1.fıkrası hükmünde, Gümrük
İdaresi tarafından gerekli bilgiler kullanılarak tahakkuk ettirileceği belirtilmiş;
aynı Kanunun 15.maddesinin 1.fıkrasında ise, anılan vergilerin, gümrük
yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre
hesaplanacağı öngörüldükten sonra,
7.fıkrasında da, aynı maddenin 3.fıkrasının (c) bendinde, gümrük vergisi
oranlarını kapsadığı söylenen Gümrük Tarife Cetveli, idari uygulamalarda esas
tutulması zorunlu metinler arasında sayılmıştır. 4458 sayılı Kanunun 3’üncü ve
devamı maddeleriyle de, gümrük mevzuatını uygulayarak gümrük
işlemlerini yapma yetki ve görevi Gümrük İdarelerine verilmiştir. … Gümrük idaresine ve onun görevlilerine ait
olan bu belirlemenin gümrük mükelleflerine yaptırılması ise, Anayasada
yasaklanan ANGARYA niteliği taşıyacağından, olanaklı bulunmamaktadır.” yönündeki görüş ve gerekçeyle, gümrüğe sunulan eşyanın vergi oranının
beyan edilmediği gerekçesiyle, Gümrük Kanunu uyarınca idari para cezası
uygulanamayacağına hükmedilmiş bulunmaktadır.
Danıştay 7.Dairesinin 01.07.2010
tarihli, E. 2009/1308, K. 2010/3658 sayılı Kararında;
Yüksek Mahkemenin yukarıda zikredilen kararında yer alan görüş ve gerekçenin
yanında “… 4458 sayılı Kanunun 3. ve devamı maddeleriyle de gümrük mevzuatını
uygulayarak gümrük işlemlerini yapma yetki ve görevi Gümrük İdarelerine
verilmiştir. Dolayısıyla; Gümrük Tarife Cetvelini uygulama görevi, gümrük
mevzuatını uygulamakla görevli bu İdarelere aittir. O halde, ithal edilen
eşyaya uygulanacak gümrük tarifesinin ve vergi oranının da her beyanname ile
ilgili olarak, bu İdarelerce belirlenmesi yasal zorunluluktur, Yasada, gümrük
tarifesinin ve vergi oranının yükümlülerce beyanını gerekli ve zorunlu kılan
bir düzenleme de mevcut değildir. Gümrük İdaresine
ve onun görevlilerine ait olan bu belirlemenin gümrük mükelleflerine
yaptırılması ise. Anayasada yasaklanan angarya niteliği taşıyacağından,
olanaklı bulunmamaktadır. …”.
Yukarıdaki
Mevzuat Ve Yüksek Mahkeme İçtihatlarında Hükmedildiği Üzere; İthal
veya ihraç eşyasının GTİP’inin tespiti, GTİP tespitine bağlı olarak tayin
edilen eşyaya isabet eden gümrük vergileri oranlarının belirlenmesi ile gümrük mevzuatı, dış ticaret
mevzuatı ve diğer mevzuat hükümleri bakımından yapılacak işlemleri yürütmek
görevi -(İthalatçı ve/veya ihracatçıya değil)- gümrük idaresine aittir.
III- DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
- “ 1)
Dahilde işleme tedbirlerini, dahilde işleme rejimi ve belgede/izinde belirtilen
esas ve şartlara uygun olarak yerine getirmeyenlerden;
…
6) Birinci fıkranın (g) bendi kapsamında [1-g: Dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme
izni kapsamında ithal edilen eşyanın ihraç edilen işlem görmüş ürünün
bünyesinde kullanıldığına ilişkin şartların yerine getirildiğinin Bakanlıkça
belirlenen şekilde tevsik edilememesi ], ithal edilen eşyanın ihraç edilen işlem görmüş ürünün bünyesinde
kullanıldığına ilişkin dahilde işleme izin belgesinde yer alan şartların yerine
getirildiğinin teknik, bilimsel veya idareden kaynaklanan bir nedenle tespit
edilememesi halinde, söz konusu
şartın yerine getirildiği, firmanın stok ve muhasebe kayıtları dikkate alınarak
düzenlenecek yeminli mali müşavir raporu ile tevsik edilebilir.”.
- … İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, gümrük idarelerince verilen
dahilde işleme izinleri kapsamı işlemlerde, ayniyat tespitinin yapılması, Ticaret Bakanlığınca düzenlenen dahilde işleme izin belgesinin özel şartlar
bölümünde ayniyat şartı bulunması halinde ise yine ayniyat (dahilde işleme
rejimi kapsamında yurda geçici ithali yapılan eşyanın işlem görmüş ürünler
bünyesinde kullanılıp kullanılmadığı) tespitine ilişkin önlemlerin,
beyannamenin atandığı muayene hattına bakılmaksızın, ilgili gümrük idaresince
alınması gerekmektedit. …
DİİB'nin özel şartında ayniyat yapılması
yönünde şartın bulunduğu durumlarda, yukarıda belirtildiği üzere, ayniyat
tespit işlemlerine ilişkin gerekli önlemlerin ilgili gümrük idarelerince
alınması gerekmekte olup, bu çerçevede, ayniyatı yapılması gerekli olan eşya ile
ilgili ayniyat tespit işlemlerinin eşya Türkiye Gümrük Bölgesindeyken
gerçekleştirilmesi, ayniyat tespit işlemi yapılacak eşyanın Türkiye Gümrük
Bölgesinden ihracı sonrasında belge üzerinden ayniyat tespit işlemlerinin
yapılmaması gerekmektedir.
- 2006/12 sayılı Dahilde İşleme Rejimi
Tebliği'nin "Dahilde İşleme İzin Belgelerinin Kapatılması İçin Gerekli
Bilgi ve Belgeler" başlıklı eki Ek-3'te belirtilen belgelerden DİİB
taahhüt hesabı kapatılması işlemlerinde firmalar tarafından ibraz edilen ekspertiz raporunun belirtilen
kriterleri karşılamadığının tespiti halinde, söz konusu ekspertiz raporunun
DİİB taahhüt kapatma işlemine esas alınmaması ve keyfiyetin belge sahibi firma
ile ekspertiz raporunu düzenleyen sanayi/ticaret veya sanayi odasına iletilmesi
gerekmektedir.
- “1) Beyanın kontrolü ile
görevli memurlar (Gümrük muayene memuru), gümrük vergileri ile gümrük
idaresince tahakkuku gereken diğer vergileri tahakkuk ettirmek veya muaflık
hükümlerini uygulamak, gümrük mevzuatı, dış ticaret mevzuatı ile diğer
mevzuat hükümleri bakımından yapılacak işlemleri yürütmekle görevlidir.
2) Beyannameyi kontrol
edenler ile ikinci muayeneyi yapanlar yaptıkları kontrol ve muayeneden gümrük
vergilerinin hesaplanmasından veya doğruluğunun kontrolünden ya da muafiyet
hükümlerinin uygulanmasından sorumludur.
…”.
- Belge kontrolünde, kontrol ile
görevlendirilen memur, beyannamedeki bilgileri ve eklerini inceler; tarife,
kıymet, miktar, yasaklayıcı ve kısıtlayıcı önlemler söz konusu ise, buna
ilişkin belge kontrollerini de yaptıktan sonra uygun bulursa, bu hususu beyanname
üzerinde gösterir ve bilgisayar sisteminde onay verir. Yapılan kontrol sonucu
sisteme kaydedilir.
- Beyanın kontrolü ile görevlendirilen memur, yaptığı inceleme
sırasında beyanname ve ekli belgeler arasında ciddi bir farklılık tespit eder
ve muayenenin yapılmasını gerekli görür ise sistem
tarafından kendisine havale edilen tarih ve saat itibariyle en geç
yirmidört saat içinde bu hususu idare amirine bildirir. Muayenenin
idare amirince uygun görülmesi halinde, ilgili amir beyannameyi muayene ile
görevli memura havale eder ve işlemler bu memur tarafından sonuçlandırılır. Muayenenin idare amirince uygun görülmemesi
halinde ise, beyanın kontrolü için önceden görevlendirilen memur tarafından
işlemlere kaldığı yerden devam edilir.
- “Dahilde
İşleme İzin Belgesinin (DİİB) taahhüt kapatma veya iptal işlemlerini geri
almaya Bakanlık (İhracat Genel Müdürlüğü), Dahilde İşleme İzninin (Dİİ) taahhüt
kapatma veya iptal işlemlerini geri almaya ise ilgili gümrük müdürlükleri
yetkilidir.
- İthalat yapılan şartlı muafiyet sistemi çerçevesindeki dahilde işleme
izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında alınan teminatlar ilgili gümrük
idaresince, ilgili firmaya iade edilir.
- Eşyaya ilişkin numuneler yürürlükteki ilgili mevzuat hükümlerine uygun
olarak gümrük idaresi tarafından alınır. İlgili gümrük idaresi, gümrük işlemine
konu eşyadan gerektiğinde numune alma kılavuzuna uygun şekilde numune alır ve
tahlile gönderir. …
Sonuç olarak
Danıştay 7. Dairesinin 14.04.2009 tarihli, E. 2007/2448, K. 2009/1929
sayılı kararı ile 01.07.2010 tarihli, E. 2009/1308, K. 2010/3658 sayılı
kararında da belirtildiği üzere Gümrük Yönetmeliğinin 186/1.maddesine göre; Beyanın kontrolü ile görevli memurlar, gümrük
vergileri ile gümrük idaresince tahakkuku gereken diğer vergileri tahakkuk ettirmek veya
muaflık hükümlerini uygulamak, gümrük
mevzuatı, dış ticaret mevzuatı ile diğer mevzuat hükümleri bakımından yapılacak
işlemleri yürütmekle görevlidir…”Hükmüne göre, muayene memuruna aittir.
- “…
6) Birinci fıkranın (g) bendi kapsamında,
ithal edilen eşyanın ihraç edilen işlem
görmüş ürünün bünyesinde kullanıldığına ilişkin dahilde işleme izin belgesinde
yer alan şartların yerine getirildiğinin teknik, bilimsel veya idareden
kaynaklanan bir nedenle tespit edilememesi halinde, söz konusu şartın yerine getirildiği, firmanın stok ve muhasebe
kayıtları dikkate alınarak düzenlenecek yeminli mali müşavir raporu ile tevsik
edilebilir.”
Kerim ÇOBAN
Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri
