"Bir Devlet ki! Gümrük işlerini, vergilerini, ülkenin ve milletin ihtiyaçlarına göre düzenlemekten alı konulmuştur. Böyle bir devlete elbette bağımsız devlet denemez."

İlave Gümrük Vergisi’ni Anlamak…

Tarih: 2.06.2021 17:35:00 - Görüntülenme: 1351

İlave Gümrük Vergisi Hakkında, Gümrük Vergisinin Tabi Olduğu Usul Ve Hükümler Uygulanır.

İlave gümrük vergisinin(“İGV”) hayatımıza birkaç madde ile girmesinin üzerinden çok uzun sayılamayacak bir süre geçmesine rağmen üzerinde hala tereddütlerin yaşandığını görmekteyiz. Bu yazı İGV kararını yeniden, sil baştan anlatmayacak ama affınıza sığınarak kararda çok önemli olmasına rağmen bir o kadar da dikkate alınmadan üzerinden geçilen bazen de atlanan İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin Karar (Karar Sayısı/Tarihi: 3351 – 31.12.2020)’ın 2/5 maddesi yani ’İlave gümrük vergisi hakkında, gümrük vergisinin tabi olduğu usul ve hükümler uygulanır.’’ lafzı üzerine paylaşımda bulunacağım.

Hak ettiği oranda dikkate alınmayan ve bir o kadar önemli olan bu madde, uygulamalarda referans alınacak ve uygulamanın nasıl olacağını anlatan kısım olmasına rağmen, üzerinden bir o kadar da hızlıca geçilmektedir.

Bu durum bize neler anlatmaktadır? Sıklıkla karşılaşılan “Geri gelen eşya İGV’ye tabi midir?” sorusuna cevap verir. Şu şekilde ki; Karar, bir ürünün Türkiye gümrük bölgesine gelmesi durumunda İGV’ye tabi olmaması için ‘’A.TR dolaşım belgesi eşliğinde ithal edilen Avrupa Birliği ve Türk menşeli ürün’’ olması gerektiğini veya bir serbest ticaret anlaşması kapsamında tercihli tarife olması durumunda İGV’nin uygulanmayacağını belirtir.

Geri Gelen Eşya

Türk menşeli ürünün ihraç edilip geri gelmesi durumunda, gittiği ülke ve gördüğü muamele burada İGV açısından belirleyici olacaktır. AB dışında bir ülkeye gönderilmesi ve yeniden ülkemize ithal edilmesi durumunda iGV’nin uygulandığını görüyoruz. Karar, Türk menşeli ürün için muafiyet sağlamamaktadır. Bu durum AB ülkelerine ihraç edilen eşyanın, A.TR dolaşım belgesi olmaksızın ülkemize yeniden ithal edilen eşyalar içinde geçerlidir. Türk menşeli olmasına rağmen yeniden ithal edilen üründen İGV alınır iken, geri gelen eşyadan peki neden alınmaz?  ’Bu Karar kapsamı ilave gümrük vergisi hakkında, gümrük vergisinin tabi olduğu usul ve hükümler uygulanır.’’ hükmü durumun belirleyicisi olmaktadır. Gümrük Kanunu’nun 168. maddesi geri gelen eşyanın yurtdışı edildikten sonra 3 yıl içerisinde geri gelmesi durumunda vergilerden muaf olacağını belirtmiştir.

Serbest Bölge

İGV kararının aynı maddesine farklı bir gözle bakalım. Serbest bölgede üçüncü ülke menşeli ürünler ile üretilen, menşe kazanmış ve Gümrük Yönetmeliği’nin 431. maddesi uyarınca serbest bölgeden Türkiye’ye ithalinde vergilendirmenin bitmiş ürün üzerinden yapılması durumunda ürün için tercihli tarife uygulamasının söz konusu olmadığını, kararda eşyanın yalnızca “Türk menşeli” ürün için vergi muafiyeti belirtilmediğini görmekteyiz. Bu durumda İGV ödenmesi gerekecektir. 

Yatırım Teşvik

İlave gümrük vergisi incelendiğinde; Kararın ilgili maddesi bizlere yine ilave gümrük vergisinin ödenip ödenmemesi konunda belirleyici olmasına rağmen, gümrük idarelerinde yaşanan sıkıntılardan dolayı yayımlanan bir yazıyla da İGV’nin sadece mevcut gümrük vergisi oranlarının yükseltilmesi olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere; İGV’nin mevcut gümrük vergisi oranlarında artış yapılması olarak değerlendirildiği, bundan dolayı yatırım teşvik belgesi kapsamında gümrük muafiyeti sağlanan ürünlerin ithalatında ilave gümrük vergisi ödenmeyeceği belirtilmiştir.

Teminat

İlave gümrük vergisinin teminata nasıl bağlanılacağı da bu madde ile belirlenmiştir. ‘Gümrük vergisinin tabi olduğu usul ve hükümler uygulanır.’’ Ödenmemesi gereken ve ödenmiş, tahakkuk ettirilmemesi gereken ve tahakkuk ettirilmiş olan İGV’nin geri verilmesi veya kaldırılması da aynı şekilde gümrük vergilerinin geri verilmesi ya da kaldırılması şeklinde yapılmaktadır.

Tercihli Tarife

AB’den A.TR dolaşım belgesi eşliğinde gelen, menşeli ürünlere temas ettik. Peki Kararın diğer sütunlarında yer alan ülkelerden eşyaların gelmesi durumunda İlave gümrük vergisi muafiyeti nasıl sağlanacaktır? Burada ilgili ülkeler nezdinde STA’ları incelemek yerine, konuyu kısaca şu şekilde özetleyebiliriz; İGV gümrük vergisi ise, STA kapsamında tercihli tarifeden yararlanacak eşyalar da otomatik olarak vergiden muaf olacaklardır. Bu kapsamda; kararda belirtilen cetvelin incelenmesi yeterlidir. Kararda; cetvelin, İthalat Rejimi Kararına ekli II ve III sayılı listelerde yer alan sütunlar olduğu ve bu listelerde değişiklik yapılması durumunda İGV kararında geçerli olacağı belirtilmiştir.

İlave Gümrük Vergisi Kararı’nın ilgili ülke sütunlarında belirtilen ülkelerden gelmesi durumunda vergi muafiyetlerinin kanıtlayıcı belgelerini birkaç örnekle belirtelim. Güney Kore, Malezya ve en son olarak İngiltere’nin eklenmesi ile bu ülkeler ile yapılan STA anlaşmalarında belirtildiği şekilde, fatura beyanı ile yapılmaktadır. Doğrudan anlaşma imzalanan ülkeden, bir ticari belge üzerine fatura beyanın yapılması yeterlidir. AB ülkelerinden, A.TR belgesi ile AB menşeli ürünlerin gelmesi halinde şu an itibariyle menşei kanıtlayıcı bir belge talep edilmemektedir. Bu durum ise Gümrük Yönetmeliği’nin 205/4-ç maddesinde yapılan değişiklik ile sağlanmıştır. PAAMK kapsamında çapraz menşe kümülasyonuna tabi bir eşyanın gelmesi durumunda, A.TR dolaşım belgesinin yanında tedarikçi beyanı ile eşyanın tercihli tarife kapsamında İGV kararında belirtilen vergilerden muaf olduğunu anlıyoruz.

Vergisel

Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun kapsamında belirlenen vergi oranları ile İGV Kararı ile getirilen vergilerinin toplamının, tarife cetvelinde belirtilen vergi oranlarının %50 arttırılmışında fazla olamayacağı belirtilmiştir. Bu nedenle; İGV kararında belirtilen vergi oranı ne olursa olsun, tarife cetvelinde belirtilen vergi oranının %50 arttırılmış miktarını geçiyor olması durumunda, 474 sayılı Kanun’da belirtilen miktarına göre hesaplama yapılması gerekmektedir. Örneğin; 8508.11 tarife yer alan “evlerde kullanılan robot süpürgelerin”, vergi oranı tarife cetvelinde %60 olarak belirlenmiş olup buna ek %30 İlave gümrük vergisi uygulanmaktadır. Görüldüğü üzere; belirtilen vergi oranı %50 arttırılmış olarak uygulanmaktadır. Eğer bu değerin üzerinde belirlenmiş olsaydı, İGV’nin %30’luk kısmının vergilendirilmesi gerekecektir.

Karar da dikkat edilmesi gereken diğer bir hususu ise, ürünlerin İthalat Rejim Kararı’na ekli V veya VI sayılı listede yer alması durumunda, bu ürünlere ilave gümrük vergisi uygulanmayacak olmasıdır. Ürünün nihai kullanım mevzuatı kapsamında ithal edilmesi halinde, gümrük vergisi “0” olarak uygulanan eşya için, aynı amaçla ithal edilmesi halinde ilave gümrük vergisi alınmayacaktır.

İlave Gümrük Vergisine tabi üçüncü ülkeden gelen eşyaların, dahilde işleme rejimi kapsamında girdi olarak kullanılıp AB’ye ihraç edilmesi durumunda, telafi edici verginin hesaplanmasına dahil edilmemesi gerektiğini görmekteyiz.

            Sonuç olarak; kısa bir cümle… Üzerinden hızlıca geçilen bu madde, yukarıda belirtilen ve burada değinmediğimiz birçok soruya cevap vermekle birlikte, idari ve hukuki işlemlerde bizlere güçlü bir dayanak ve yol gösterici olmaktadır.

 

Ali Sait Ofluoğlu

Gümrük Müşaviri

 

Kaynak

* İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin Karar (Karar Sayısı: 3351 – 31.12.2020)

*2006/10895 Sayılı Türkiye İle Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliği’nin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar

*İlgili Sta Kararları

*Gümrük Kanunu

*Gümrük Yönetmeliği

* 474   Sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun

*2015/7699 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki “İthalat Rejimi Kararına Ek Kararın 3. Maddesinin Uygulanması Konulu 03.08.2015 – 9582430 Sayılı Yazı

* Yatırım Teşvik Kapsamı İlave Gümrük Vergisi Konulu 05.10.2017 / 28447926 Sayılı Yazı

* Yatırım Teşvik Belge Kapsamında İlave Gümrük Vergisi Konulu 24.03.2016 / 14793290 Sayılı Yazı

*Gümrükler Genel Müdürlüğünün 29.06.2020 Tarihli 55276730 Sayılı Yazısı (Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamı İlave Gümrük Vergisi - Ek Mali Yükümlülük) Konulu 29.06.2020 / 55276730 Sayılı Yazı

*2018/11973 Sayılı Karar Kapsamında Menşe Tevsiki Konulu 15.03.2019 / 42633713 Sayılı Yazı

* Set Halindeki Eşyada İgv Konulu 16.03.2018 / 32841735 Sayılı Yazı

* İlave Gümrük Vergisinin Veya Ek Mali Yükümlülüğün Geri Verilmesi 26.08.2019 / 46658088 Sayılı Yazı

Son Yüklenen Diğer Haberler